Wat als de verkiezingen geen campagne kenden?

Door: Isabelle Barlag

De verkiezingen zijn net achter de rug en de resultaten van de stemmers zijn binnen. De VVD is de grootste gebleven en mag het voortouw nemen in de coalitievorming. GroenLinks en D66 worden neergezet als de grote winnaars door het aantal zetels dat zij erbij hebben gekregen en de PvDA als grote verliezer door het grote aantal zetels dat zij verloren. Wanneer in de media verslag wordt gedaan van de verkiezingen valt mij iets op. Wanneer er wordt gesproken over het verlies van de PvDA spreekt men van het verlies van het vertrouwen van de kiezer door de vorige kabinetsperiode maar wanneer men spreekt over de winst van GroenLinks heeft men het veel over het ‘Jesse Klaver effect’. Deze beschrijvingen zijn naar mijn mening iets om bij stil te staan omdat het ons iets meer vertelt over stemgedrag van kiezers. Het is opvallend dat veel zetels die eerst in bezit waren van de PvDA, naar GroenLinks lijken te zijn gegaan. Deze partijen liggen ideologisch gezien dicht bij elkaar. De punten die een partij als GroenLinks aanhaalt in hun verkiezingsprogramma lijken in dit geval dus niet zo veel bij te dragen aan hun winst, net als dat de punten waar de de PvDA achter staat niet veel bijdragen aan hun verlies.

Verkiezingen zijn meer dan een strijd om partijpunten, ideologie en beleidsvorming. Het is ook, en misschien wel voornamelijk, een strijd van vertrouwen winnen bij kiezers. De media is zich hier erg bewust van en weet dit dan ook heel goed te beschrijven met aanduidingen als het ‘Jesse Klaver effect’. Is deze berichtgeving echter wel correct? Is het succes van GroenLinks wel te verklaren door de overtuigingskracht van Jesse Klaver? Is dit niet eerder te verklaren uit het verloren vertrouwen van voormalig PvDA stemmers in de PvDA, welke een partij zochten die ideologisch op een lijn met de PvDA ligt? Vertrouwen is zo subjectief en tijdsgebonden dat men goed moet nadenken over wat dit vertrouwen voor hen betekent. Het gewonnen vertrouwen van kiezers in een campagne hoeft niet daadwerkelijk een vertrouwen in goed regeren in een later stadium te betekenen.

Er komt zoveel nadruk te liggen op de campagne tijdens de verkiezingen dat ik ongerust word over de toekomst van de politiek. Waar aan de ene kant het vertrouwen van de kiezer erg belangrijk is, kan aan de andere kant dit vertrouwen misschien ook een iets te grote rol innemen. Iedere stemmer wil graag mensen aan de macht die hun ideologie en standpunten vertegenwoordigen, maar bij coalitievorming is het altijd maar afwachten welke punten er wel en niet doorheen komen bij de coalitie. Er wordt door kiezers zoveel vertrouwen gelegd  in de woorden van politici en de campagne die een partij voert, dat het beeld van hoe politiek werkt en wat het doel van verkiezingen is, vervaagt.

Al die campagne en verwarring rond verkiezingen. Wat als we geen verkiezingscampagnes kenden? Wat als we alleen stemden op de partijpunten en de manier waarop zij hun beleid zouden uitvoeren? Het zou meer duidelijkheid scheppen voor de kiezer. De kiezer zou enkel een afweging moeten maken tussen de partijpunten van elke partij en niet meer tussen de partijen en alles wat er geassocieerd wordt met bepaalde partijen. Je zorgt ervoor dat de kiezer meer kiest op basis van de objectieve punten in plaats van de subjectieve interpretatie van de punten die ontstaat door de manier waarop de punten gepresenteerd worden. De invloed van individuen binnen een partij zal misschien meer van technische aard worden in plaats van de invloed op basis van het kunnen vertellen van een mooi verhaal aan de kiezers. Nu is het natuurlijk zo dat we te maken hebben met een volksvertegenwoordiging. De kiezer wil een eigen vertegenwoordiger kunnen kiezen. Hoewel ik het punt vanuit een ideologisch perspectief begrijp, zie ik er niet veel praktische waarde in. Een partij is een team van vertegenwoordigers die samen een plan van aanpak maken en de partijpunten opstellen. Een individu heeft dus niet zo veel invloed, dus ook niet de specifieke persoon waarop de kiezer stemt. De strijd in de politiek is er al een die voornamelijk tussen de partijen gaat en niet tussen de personen in verschillende partijen. Laten we de leiders van de partijen dan ook niet zo op de voorgrond zetten. Laten we de partijen bekijken als een team van uitvoerders van de plannen van de partij. De partij die voor de kiezer de beste partijpunten en plan van aanpak opstelt is de partij die gekozen dient te worden, niet de partij waarin de leden de meeste overtuigingskracht hebben. Door het afschaffen van de campagnes zal in ieder geval de nadruk wat meer op de politieke besluitvorming komen te liggen in plaats van de handigheid van de partijleden om mensen te overtuigen.

 

Aarts, K. (2005). Dwarse kiezers. Verkregen op 23 maart, 2017, via http://doc.utwente.nl/55419/1/rede_C_Aarts.pdf

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: