Wat als de Turkije rel niet had plaatsgevonden?

Door: Nordine Bendriss & Dariush Izaddoust

De verkiezingen zijn afgelopen en de daarbij behorende campagnevoering uiteraard ook. De maanden waarin de lijsttrekkers non-stop op tv kwamen zijn voorbij. De VVD van Mark Rutte is uiteindelijk als grote winnaar uit de bus gekomen met een ruime voorsprong. Met het handelen tijdens de diplomatieke rel met Turkije heeft de huidige premier veel mensen ervan overtuigd dat een stem op de VVD de juiste is. Maar wat als deze rel niet had plaatsgevonden? Zouden de uitslagen van de zinderende verkiezingen er dan hetzelfde uit hebben gezien? De bron van de diplomatieke rel is het referendum dat president Erdogan wil laten uitvoeren. Op 16 april mag er door Turken gestemd worden over een wijziging in de grondwet waarbij Erdogan meer macht kan krijgen. In het kader van dit referendum wilde de Turkse minister van buitenlandse zaken, Cavusoglu, campagne voeren in het buitenland om daar de Turken zover te krijgen om voor het voorstel te stemmen. Op 11 maart, het weekend voor de verkiezingen, wilde Cavusoglu spreken in Rotterdam. Rutte noemde dit ongepast en niet wenselijk in de openbare ruimtes. De Turkse regering dreigde echter tóch te komen. Erdogan zette de komst van Cavusoglu door. Als antwoord hierop trekt de Nederlandse regering de landingsrechten van de Turkse minister in. In plaats van Cavusoglu trekt de Turkse minister van Familiezaken diezelfde dag vanuit Duitsland naar Nederland om in Rotterdam te spreken. Ze wordt bij aankomst echter gevraagd het land te verlaten om vervolgens onder begeleiding van de politie naar Duitsland terug te keren. Door de handelingen van de Nederlandse regering reageert ook een deel van de Turkse Nederlanders woest. Er ontstaan rellen waarbij de politie hardhandig moet ingrijpen.

De Turkije rel was ideaal getimed voor Rutte. Rutte kon vier dagen voor de verkiezingen nog een keer bewijzen dat hij premier waardig is. Waar hij voorheen bij het Oekraïne referendum nog voor zwak leider en zelfs leugenaar werd uitgemaakt, liet hij hier zien dat hij over wilskracht weet te beschikken en wanneer het nodig is ook kan optreden als een krachtig leider. Turkije is daarnaast een van de hoofdrolspelers op het gebied van de vluchtelingenstroom en de Turkse Nederlander staat bekend als de minst geïntegreerde groep in Nederland. Omdat het vluchtelingenvraagstuk en de integratie (denk aan de nadruk op het nationalisme en het belang van de Nederlandse identiteit) twee van de hoofdthema’s waren in de verkiezingscampagnes, hielp dit Rutte nog meer in de hand. Deze twee thema’s waren tijdens de campagne tevens de stokpaardjes van de rechts-populistische partij van Geert Wilders, de PVV. Volgens de peilingen was de PVV langdurig de grootste partij. Echter, sloot vrijwel elke andere partij een samenwerking met de PVV uit. Door het sterke optreden van Rutte hadden de PVV-stemmers op de verkiezingsdag een alternatief in de VVD van Rutte. Als logisch gevolg was de VVD met afstand de grootste partij na de Tweede Kamerverkiezingen. Met 33 zetels hadden zij er 13 meer dan de PVV, die met 20 zetels de op een na grootste partij werd.

Was de VVD zonder de Turkije rel ook de grootste geworden? Of zou de PVV, en hiermee het populisme, de grote winnaar geworden zijn? We zullen het helaas nooit weten. Echter, is het aannemelijk dat de VVD een deel van zijn grote winst te danken heeft aan de perfecte timing van de rel. Een groot deel van de Nederlandse en vooral PVV-stemmers zagen na het sterke handelen van Rutte toch een geschikte premier aan het werk. Er zijn theorieën dat Rutte al van tevoren wist welke procedure er 11 maart zou gaan plaatsvinden. Als dit klopt, dan heeft Rutte als een strateeg zijn kaarten gespeeld in het door hem gewonnen Nederlandse verkiezingsspel.

Van der Brug, W., & Mughan, A. (2007). Charisma, leader effects and support for right-wing populist parties. Party Politics, 13(1), 29-51.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: